සිදුවීම 1

අප විශ්වවිද්‍යාලයට පැමිණ සති දෙකකින් විද්‍යාපීඨ ශිෂ්‍ය සංගම් නිලවරණය පැවැත්විනි. පාර්ශ්ව දෙකකි. අපි “බොග්ගු“ හෙවත් නවකවධ විරෝධීන් වූයෙමු. අනෙකුන් “රැල්ලෝ“ හෙවත් බහුතරයක් නේවාසිකාගාරවාසී, බහුතරයක් ජවිපෙට කඩේ යන්නෝ වූහ. එමෙන්ම ඔවුහු විශ්වවිද්‍යාලයේ මහා ශිෂ්‍ය සංගමයේ බලය හිමි ඇත්තෝ වූහ. නිලවරණය පැවැත්වූයේ සිකුරාදා දිනෙකය. සවස 5ට පමණ ඡන්ද ගණන් කිරීම ආරම්භ වූ අතර ප්‍රතිථල පිටවනතුරු අප බලාසිටියෙමු. ප්‍රධාන ගේට්ටුව දෙසට යාමකින් තොරව අපේ පීඨයට ඇතුලු විය හැකි කුඩා ගේට්ටුවක් එකල තිබුනි. එය “කුරුබිලිය“ වශයෙන් හඳුන්වන ලදී. (පසුව පැමිණි ආන්දෝලනාත්මක උපකුලපතිවරයකු විසින් එම ගේට්ටුව යුද සමයේ ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බැව් පවසා වසා දමන ලදී. ඇත්ත නොවැ, සිස්සයෝ විස්ස විජ්ජාලේ ඇතුලට ඔය කුරුබිලියෙන් බෝම්බ ගේන්න පුලුවන් නොවැ!) වෙලාව සවස 6 පමණ වූ අතර අඳුර ද වැටෙමින් පැවතිණි. ප්‍රතිඵල අසා දැනගෙන යාමට අපේ පිරිසෙන් 50ක් පමණ රැඳී සිටි අතර ඉතුරු උන්ව අපි ගෙදර යැවීමු. මක් නිසාදයත් ඒ වන විටද යම් වාතාවරණයකට ඉඩකඩ සැලසෙමින් තිබූ බැවිණි. ඉතිරි අපි කුරුබිලිය අසල ගැවසෙමින් සිටියේ ප්‍රහාරයක් එල්ල වුවහොත් වහා පලායාමට හැකිවන නිසාවෙනි.

ඇඳිරිවැටෙත්ම ශාස්ත්‍ර/කළමණාකරණ පීඨ දෙසින් මහා සේනාවක් ප්‍රාදූර්භූත විය. ඇතැම්හු අතේ හයයි හතරේ සයිස් පොලු කෑලි හොඳින්ම පෙනෙන්නට තිබුණි. ඒ එකකින් ඔලුවට එකක් වැදුනේ නම් එතැනම අවසන් හුස්ම හෙලන්නට අපහසු නොවනු ඇත. කෙසේ වෙතත් ගැටුමක් හට නොගත් අතර නිලවරණ ප්‍රතිඵලයෙන් සුපුරුදු ලෙස අප ජයග්‍රහණය කර තිබුනි. ජයඝෝෂාවකින් සතුට සැමරූ අපි වහ වහා විසිර ගියෙමු.

හොඳ කතාවක් දැනගන්නට ලැබුනේ පසුවය. මීට සම්බන්ධ මහාචාර්යවරයා දැනට ව්‍යවහාරික විද්‍යාපීඨයේ ඉහලම නිලය දරන්නා වේ. හේ එකල සාමාන්‍ය ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයකු වූ අතර, විශ්වවිද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය කටයුතු සම්බන්ධ තනතුරක් දැරීය. මෙම තනතුර නිසා හේ මහා ශිෂ්‍ය සංගමයේ සිසුන් සමග සමීප ඇසුරක් පැවැත්විය. (නැතුව උන්ව තහරකරගත්තේ නම් ඔහුගේ අර තනතුර නැතිවයාහැකිව තිබුනි) එදා ගැටුම සඳහා පිරිස් පොලු රැගෙන පැමිණ සිටි අවස්ථාවේ ඔහු එදෙසට පැමින ඇත. පොලු රැගත් සිසුන් ලඟට කිට්ටු කල ඔහු පවසා ඇත්තේ “යකෝ ඕවා ගෙනාවට කමක් නෑ, පේන්න තියං ඉන්නෙ නැතුව හංගන් ඉඳපන්“ යනුවෙන් මිත්‍රශීලී ස්වරයෙනි. මේ බව අපට කීවේ එය සියැසින් දුටු තාවකාලික ප්‍රදර්ශකවරයෙකි (demonstrator).

සිදුවීම 2

කෙසේ වෙතත් රැල්ලෝ පරාජය වෙනුවෙන් යමක් කිරීමට උත්සාහ කරන බව පෙනුනේ ඊලඟ සඳුදාය. උදෑසන සිටම පරිසරය ව්‍යාකූල බවක් ඉසිලීය. විවේක කාලයේ තරමක ගැටුමක් හටගත්තේය. පීඨාධිපතිවරයා සහ තවත් ආචාර්යවරු කිහිප දෙනෙකු මැදිහත් වී එය විසඳීමට උත්සාහ දරනු පෙනිනි. මේ වන විට විශ්වවිද්‍යාල සංස්කෘතියට ආගන්තුකයෝ වූ අපිට එහි “වලි“ ගැන කිසිදු අවබෝධයක් තිබුනේ නැත. මා සිතුවේ පාසලේදී සිදුවන්නාක් මෙන් පීඨාධිපති වරයා පැමිණ සත්තමක් දැමූ විට සිසුන් විසිරයනු ඇතැයි කියාය. එහෙයින් අපට දිවා විවේකයෙන් පසුව තිබූ භෞතික විද්‍යා දේශනයට සහභාගීවීම සඳහා අපි දේශනශාලාවට ඇතුලුවීමු.

දේශණය ආරම්භ වී විනාඩි 10ක් ඉක්මෙන්නටත් මත්තෙන් එලියේ ගැටුම ආරම්භ විය. යෂ්ඨිධාරීන්, පාෂාණධාරීන් සැරිසරනුද, පාෂාණ පියාඹනුද පෙනුනි.  මගේ දුරකථනයට ආ පණිවුඩ කිහිපයකින්ම කියවුනේ අපේ කට්ටිය විශ්වවිද්‍යාල භූමියෙන් බැහැරව එලියට ගොස් ඇති බවත්, ඇතුලේ සිටීම භයානක බැවින් හැකිනම් වහාම දේශනයෙන් පැණ හෝ එලියට එන ලෙසත්ය. මෙය පැයේ දේශණ දෙකක එකතුවකි. මුල් දේශනය පැවැත්වූ තැනැත්තා ආචාර්ය A යයි අපි කියමු. ඔහු සුපුරුදු පරිදි කිසිවක් සිදු නොවූ පරිද්දෙන් දේශණය කරගෙන ගියේය. ඒ පැය අවසානයේ දෙවැනි දේශනය සඳහා ආචාර්ය B පැමිණියේය. හේ කරුණාවන්ත මිනිසෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූවෙකි. “දරුවනේ, පේනවනේ එලියේ ගැටලුවක් තියෙන බව. ඒ නිසේ මේ වන විට ඔබලාගේ පීඨය තාවකාලිකව වසාදමලයි තියෙන්නෙ. ඒ නිසා අපි දැන් එලියට යමු. මම ඔය කට්ටියත් එක්ක එලියට යන්න එනවා. මගේ පස්සෙන්ම එනවා මිසක් වෙන පාරවල්වල යන්නවත්, වටපිට බලන්නවත්, වෙන කවුරුත් කතා කලාට යන්නවත් එපා“ හේ පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු දේශනශාලාවේ සාමාන්‍යෙයන් භාවිතා නොකෙරෙන දොරක් හැර අපිව පිටතට ගෙන ප්‍රධාන ගේට්ටුව වෙත යාමට මූලිකත්වය ගත්තේය. ආචාර්ය A අපේ පෝලිමේ පිටුපසින් එක්වූයේය.

අප දේශන ශාලාවෙන් එලියට බසිනවාත් සමගම ජ්‍යෙෂ්ඨ රැල්ලෝ (උත්තමයෝ) කිහිපදෙනෙකුම පෝලිම වටකරගත්හ. “කොහෙද යන්නේ?“ මගේ අතින් දැඩිව අල්ලාගත් එකෙක් ඇසීය. බිරන්තට්ටු වී සිටි මම “එලියට යනවා අයියේ“යි ගොතගසමින් කීවෙමි. “වරෙන් යන්න අපිත් එක්ක..“ හේ මගේ අතින් අදිමින් කීවේය. ආචාර්ය B මෙම සිද්ධිය දුටු අතර හේ වහා අප දෙස හැරී “මොකක්ද ඕගොල්ලන්ට තියෙන ප්‍රශ්නෙ?“ යැයි අර ජ්‍යෙෂ්ඨ උත්තමයන්ගෙන් දැඩිව විමසා සිටියේය. “නෑ සර්…“ කියා ෂේප් වූ ඔවුන් නැවත හැරී යන ගමන් මා ඇතුලු පිරිසට පා පහරවල් එල්ල කලහ. ඉදිරිපස බලාගෙන සිටි මා පාපහර එල්ලවූයේ කොහෙන්දැයි නොදුටු නිසා ඒ පිලිබඳව විමසීමට පිටුපස බලන විට දුටුයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උත්තමයින් දිව යන අයුරුත් අර ආචාර්ය A සුපුරුදු පරිදි මුකුත් නොදන්නා විලසින් පෝලිම පිටුපසින් එන බවය. පහර දුන් අය කවුරුදැයි ඔහු හොඳින් දුටු බවට සැක නැත. එහෙත් ඔහු එය වැලැක්වීමට කිසිදු පියවරක් ගත්තේ නැත.

මා නිරීක්ෂණය කල පරිදි ආචාර්යවරුන්ගෙන් ඉතා සුලු කොටසක් පමණකි නවකවධය හා ඒ හා සම්බන්ධ ප්‍රචණ්ඩක්‍රියා වැලැක්වීමට උත්සාහ දරන්නේ. තවත් සුලු කොටසක් ඊට සහය දක්වති. වැඩි කොටසක් කරන්නේ ඕවා නොදැක්කා සේ සිටීමය.

අපි විශ්වවිද්‍යාලයට ආපු අවුරුද්දේ orientation වත්, english course වත් තිබුනෙ නෑ මුලින්. සඳුදා දවසක අපි ඇවිත් රෙජිස්ටර් උනා, අඟහරුවාදා ඉඳන් academic පටං ගත්තා. අඩුගානෙ ලෙක්චර් හෝල් තියෙන්නෙ කොහෙද කියලවත් දන්නෙ නැතුව එලෝ පොල් පෙනිල හිටිය අපිට උදව් උනේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සිසුන්. ඒ නවක වදය දීලාවත්, “අඩෝ ෆ්‍රෙෂා.. මෙහෙ වරෙං පො***” කියලා කතා කරලාවත්, ඔවුන්ට “ජ්‍යෙෂ්ඨ උත්තමයන්” කියලා ආමන්ත්‍රණය කරවගෙනවත් නෙමෙයි. සුහදව “නංගී මල්ලී” කියලා කතා කරලා. විශ්වවිද්‍යාලයට එන්න කලින් අපේ ගම්පලාත් වල රැස්වීම් පැවැත්වුවා නවකවධ විරෝධී කණ්ඩායමෙන්. (ඒ රැස්වීමට මම ගියේ බයෙන් විතරක් නෙමෙයි එතනදි ඔවුන් නවකවධයට විරුද්ධව කියපු දේවල් වලට මම නිකමටවත් ඔලුව වැනුවෙ වත් නෑ. මොකද ෂුවර් නැති නිසා. මෙතනදි මමත් ඔය කියන ඒවට එකඟවෙලා පස්සෙ කැම්පස් එකේදි අල්ලගෙන රැග ඩබල් දුන්නොත්? :P) පස්සෙ තමා තේරුණේ ඒ ඇත්තම නවකවධ විරෝධීන් කියලා. එවකට ශිෂ්‍ය සංගමයේ සභාපති වුන සමීර අයියා කියපු කතාවක් තමයි “මල්ලී… ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ට ගරු කරන සම්ප්‍රදායක් හැම කැම්පස් එකේම තියෙනවනේ. අපිට නං ඔය ජ්‍යෙෂ්ඨ උත්තමයො කියල කියන්න ඕනෙ නෑ. සීනියර් බැච් එකේ අයට අයියේ අක්කේ කියල කතා කරන්න, බැරි නං ඒත් කමක් නෑ අපි තරහ නෑ” කියලා. බලෙන් “උත්තමයන්” කියල කියවගන්නවට වඩා මේ කතාව කොච්චර සුන්දරද? හොඳටම ෆිට් උන ජ්‍යෙෂ්ඨයන් කීපදෙනෙකුට පසුකාලීනව “මචං” කියන්න පටන්ගත්තත් අනිත් අයට තාමත් අපි අයියේ අක්කේ කියලා කතා කරනවා, ඇතැමුන් මගේ වයසෙම උනත්.

ඕනෙම තැනක පොඩි පොඩි සම්ප්‍රදායන් තියෙවනෙ. අපේ ෆැකල්ටිය තුල තියෙන එවැනි සම්ප්‍රදායන් ගැන අපිට කියල දුන්නෙත් ඒ ජ්‍යෙෂ්ඨයන් බොහොම කාරුණික විදියට. අපේ ෆැකල්ටියෙ සම්ප්‍රදායන් ඔය සමාජවාදී පීඨ වල තියෙන ඇතැම් සමයං නං නෙමෙයි. මම මේ ලිපියට අදාල වන උදාහරණ දෙකක් කියන්නම්. සිරිතක් විදියට අපි බැම්මක වාඩි වී සිටියදී එතැනින් ආචාර්යවරයෙක් පයින් ගමන් කලොත් අපි නැගී සිට ආචාර කරනවා. (දැං කෙනෙකුට හිතෙන්න පුලුවන් මේක ඉස්කෝලයක් වගේනේ කියලා :D ඒත් ඉතින් ඔය වැඩේ ඇති වැරැද්දකුත් නෑ නේද?) ඒ වගේම පරිගණක විද්‍යාගාරයේ “Lecture On” පුවරුව නංවා තියෙනවනම් කිසිවෙක් දොර ඇර බලන්න යන්නේ නෑ. රැග් සීසන් එකක් නැතත් මුල් සති දෙක තුන තුල කටින් කට පැතිරෙන විදියට තමා ඔය වගේ පොඩි පොඩි දේවල් කියලා දුන්නේ.

ඔන්න ඉතිං විශ්වවිද්‍යාල පරිපාලනය ඊලඟ අවුරුද්දේ ඉඳං පටං ගත්තා අලුත් වැඩක්. නවකයන්ට මුල් සති දෙක තුල academic නැතුව Orientation Program එකක් පටන් ගත්තා.  මේකේ සාධනීය ලක්ෂණ තියෙනවා. physical science batch එකට අයිති අපි biological departments ගැනවත් ඒවයෙ lecturersලා ගැනවත් දන්නෙ නෑ. නමුත් මේ orientation එකේදි ෆැකල්ටියේ සියලුම ඩිපාට්මන්ට් වලට සිසුන් එක්කගෙන ගිහින් ඒ ඒ ඩිපාට්මන්ට් ගැන කියල දුන්නා. ඒක බොහොම වටිනා දෙයක්.

ඒ වගේම මේ orientation එක තුලදි ඒ සිසුන්ට ඉගැන්නුවා ජ්‍යෙෂ්ඨ සිසුන් හා කතා කිරීම පවා මහා පාපයක් විදියට. :D මේකෙන් බලාපොරොත්තු උනේ දැනට ජ්‍යෙෂ්ඨ සිසුන් අතර තියෙන බෙදීම් අලුත් බැච් එකට යන්නට නොදී ඔවුන් එක බැච් එකක් විදියට  අර දෙපැත්තටම නැතුව එකමුතු කිරීමලු. (ඕවා අහලා අපිට පණ යනකං හිනා ! ඔය වැඩේ කරන්න නං වෙනම හොස්ටල් එකකුත් හදන්න ඕනෙ. දැං තියෙන හොස්ටල් වලට යන එවුං ජෙප්පො වෙන එක නවත්තන්න බෑ නේ :D) ඉතිං මේ තත්වෙ උඩ ජූනියර් බැච් අපිත් එක්ක කතා කිරීම සීමා උනා. එයින් වුන ලොකුම පාඩුව තමා අර පෙර කියපු සම්ප්‍රදායන් ගැන ජූනියර් බැච් එක දැනුවත් නොවීම. අපි හිතුවේ විශ්වවිද්‍යාල පරිපාලනය හා ආචාර්ය මණ්ඩලය එකතුවෙලා කරපු oriemtation එකේදි එව්වා කියල දෙන්න ඇති කියලා. නමුත් අනිත් මොනවා කියල දුන්නත් ජූනියර් බැච් වල එවුන්ට කැම්පස් එක තුල හැසිරෙන හැටි නම් කියල දීලා නැති බවයි අපිට පෙනී යන්නේ.

ජී. එස්. මාකලන්ද මෙනවිය අපේ පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යයනාංශයේ හිටපු අධ්‍යයනාංශ ප්‍රධානතුමිය. එතුමියට පරිගණක ක්ෂෙත්‍රයේ කොතරම් දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තියෙනවද කිව්වොත් ඇය COBOL භාෂාවෙන් Punch Card යන්ත්‍ර වල (එකල එකම යන්ත්‍රය තිබී ඇත්තේ මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පමණයි) ප්‍රෝග්‍රෑමිං කරපු කෙනෙක්. අපේ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණක යන්ත්‍ර මුලින්ම ස්ථාපිත කරපු අවධියේ මුල්ම පරිගණක මධ්‍යස්ථාව ප්‍රධානී වී ඇත්තේ ඇයයි. උනන්දුවෙන් ඉගෙනගන්න අයට ඇය ඉතාම කරුනාවන්ත වුනත්, ලෙක්චර්ස් එන්නෙ නැති, වැඩ ටික හරියට කරන්නෙ නැති අයට නම් ඇය සමග වැඩ කිරීම එච්චර ලේසි උනේ නෑ. දේශණයට පරක්කු වී පැමිණීම ඇය තරයේ හෙලාදුටු දෙයක්.  ඇගේ මේ ගතිගුණ අපිට කියා දුන්නේ අපේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්. “මල්ලී මැඩම් මෙහෙමයි.. ඒ නිසා මැඩම් එක්ක සෙල්ලං දාන්න  යන්න එපා.. වැඩ ටික කරගෙන ඉන්න..” කියලා. නමුත් අපේ ජූනියර් බැච් එකට ඕවා කියලා දෙන්න කෙනෙක් හිටියේ නෑ නේ :P උන් ලෙක්චර්ස් කට් කරලා, පරක්කු වෙලා ලෙක්ඡර්ස් ගිහින්, ටියුට් කොපි කරලා මාට්ටු වෙලා ඇති තරම් මැඩම් සමග යකා නටා තිබුනා. අලුත් බැච් එක පිලිබඳව ඇය බොහෝ කණස්සල්ලෙන් හිටි බවකුයි අහන්න ලැබුනේ.

තවත් දෙයක් සිදුවුනේ ගිය සතියේ පරිගණක විද්‍යාගාරයේදී. ඒ වෙලාවේ ලෙක්චරර්ලා දෙන්නෙක් ලැබ් එකේ හිටියා, Lecture On පුවරුව දාලා තිබුනේ. අලුත් 1st Year බැච් එකේ (මේ කියන්නේ ඊයෙ පෙරේදා ආපු අපිට වඩා බැච් 2ක් පහල කට්ටිය) ලමයෙක් අර පුවරුව දැක දැකත් ලැබ් එකේ දොරට තට්ටු කරමින්, ඇතුලට එන්න උත්සාහ කරමින් සෑහෙන්න සෙල්ලමක් දැම්මා. මීට අර ආචාර්යවරුන් දෙදෙනාට සෑහෙන්න තරහ ගිය බවයි පෙනුනේ. “මේ ෆර්ස්ට් ඉයර් එවුංගෙ නම් කිසිම චාරයක් නෑ” කියල එක් ආචාර්යතුමෙකුගේ කටින් කියවුනේ ඒ තත්වය ඔවුන්ටත් දැනී ඇත් නිසා වෙන්න ඇති.

ලිපිය අනවශ්‍ය විදියට දීර්ඝ උනා. මම මේකෙන් කියන්න උත්සාහ කලා කාරණා කීපයක්.

• විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියට නවකයන් අනුගත කරන්නත් සම්ප්‍රදායන් කියාදෙන්නත් නවක වධයක් අවශ්‍ය නෑ. ඒක බොහොම සුහදව කරන්න පුලුවන් දෙයක්.
• නවක සිසුන් විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියට අනුගත කිරීම තනිකර පරිපාලනයට විතරක් කරන්න පුලුවන් දෙයක් නෙමෙයි. ඒ සඳහා සිසුන්ගේ සහය අවශ්‍යයි.
• නමුත් මේ දෙවැනි කාරණයේදී ඇතැම් මානසික ලෙඩුන් මගින් නවක වධය මතුවෙන්න පුලුවන් නිසා ඒ වැඩේ අධීක්ෂණය කිරීමත් සිදුවෙන්න ඕනේ.

visit Facebook fan page here